Aktualności

Złoty Fryderyk dla prof. Jana Ekiera

25.02.2013

W 2013 roku statuetka Złotego Fryderyka za całokształt osiągnięć artystycznych powędruje do prof. Jana Ekiera, wybitnego znawcy twórczości Fryderyka Chopina, pianisty, pedagoga, edytora dzieł wszystkich najznakomitszego polskiego kompozytora.

Jan Ekier, pianista, kompozytor, edytor dzieł muzycznych i pedagog urodził się w Krakowie 29 sierpnia 1913 roku. Gry na fortepianie i kompozycji uczył się u O. Stolfowej i B. Rizziego. W latach 1932-1934 studiował muzykologię na UJ pod kierunkiem prof. Z. Jachimeckiego. Studia pianistyczne w l. 1934-1937 (prof. Zbigniew Drzewiecki) i kompozytorskie w l. 1934-1939 (prof. K. Sikorski) odbywał w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie. W 1936 r. uzyskał III nagrodę na Konkursie Kompozytorskim Towarzystwa Wydawniczego Muzyki Polskiej za „Suitę góralską" na orkiestrę. Na III Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie w 1937 roku uzyskał VIII nagrodę. Podczas okupacji Ekier uczył się gry na organach u B. Rutkowskiego w Staatliche Musikschule in Warschau, realizującej program przedwojennego konserwatorium. Należał do najaktywniejszych muzyków walczącego podziemia. Po wojnie kontynuował działalność koncertową. Komponowanie zawiesił w 1956 roku, ostatnim utworem jest muzyka do filmu animowanego „Dwie Dorotki”.

Działalnością pedagogiczną Jan Ekier zajmował się jeszcze w Krakowie, w r. 1932-1933 uczył solfeżu w Szkole Muzycznej im. Wł. Żeleńskiego, trzynaście lat później (1946/47) w PŚSM w Lublinie prowadził klasę fortepianu. W r. 1947/48 pełnił obowiązki rektora PWSM w Sopocie. W l. 1953-2000 kształcił pianistów w PWSM w Warszawie (później AM, obecnie UMFC), był kierownikiem I Katedry Fortepianu w l. 1964-1972 i 1974-2000. Wśród jego licznych wychowanków są m. in. P. Paleczny, B. Kawalla, A. Paleta-Bugaj, A. Jastrzębska-Quinn, T. Takahashi, I. Wyrzykowska-Mondelska, M. Szmyd-Dormus, A. Bereżyński. Po r. 1960 Jan Ekier prowadził wiele kursów mistrzowskich, m.in. w Niemczech, Francji, Włoszech, Holandii, Brazylii, Japonii i Chinach.

Działalność edytorską rozpoczął tuż po wojnie. W ramach PWM-owskiej serii nutowej Pedagogiczna Biblioteka Fortepianowa początkowo we współpracy z Zb. Drzewieckim, J. Hoffmanem i A. Riegerem przygotował zeszyty Gam i pasaży oraz dzieła J. S. Bacha dla dzieci i młodzieży, następnie samodzielnie opracował m. in. „Inwencje”, „Koncert włoski”, „Chromatyczną fantazję i fugę", „Suity francuskie”. W roku 1959 został redaktorem naczelnym Wydania Narodowego Dzieł Fryderyka Chopina. Pierwszy tom – „Ballady” ukazał się w 1967 roku, obecnie wydanie jest ukończone.

Od roku 1949, z wyjątkiem V Konkursu Chopinowskiego, Jan Ekier był jurorem kolejnych konkursów powojennych. W r. 1985, 1990, 1995 – pełnił funkcję przewodniczącego jury a w roku 2000, 2005 i 2010 był przewodniczącym honorowym jury. Ekier był wielokrotnie zapraszany do udziału w jury międzynarodowych konkursów pianistycznych, m. in. w Budapeszcie (1956), Lipsku (1964), Bolzano (1975, 1977), Genewie (1975, 1986), Monachium (1977), Tel Awiwie (1980).

Jan Ekier był wielokrotnie nagradzany za wybitne osiągnięcia artystyczne i naukowe - w roku 1995 został mu nadany tytuł Doktora Honoris Causa Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie. W 1998 r. otrzymał Nagrodę Chopinowską przyznawaną przez Międzynarodową Fundację im. F. Chopina. W roku 2000 Jan Ekier został uhonorowany Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W roku 2005 otrzymał nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Dwa lata później w 2007 r. został wyróżniony nagrodą im. Cypriana Kamila Norwida „Dzieło Życia” przyznawaną przez Samorząd Województwa Mazowieckiego. W roku 2010 Jan Ekier został odznaczony Orderem Orła Białego.

[biogram sporządzony przez Anetę Teichman]