Aktualności

Prawykonanie Missa de Maria e Magdala Pawła Łukaszewskiego

10.05.2011

2 maja 2011 w Częstochowie, jako inauguracja liturgiczna festiwalu „Gaude Mater”, odbyło się polskie prawykonanie Missa de Maria a Magdala Pawła Łukaszewskiego. Druga nazwa tej mszy to Missa bremgartensis, pochodząca od szwajcarskiego miasta Bremgarten, dla którego została napisana.

Pierwsze wykonanie światowe odbyło się 26 czerwca 2010 w czasie liturgii w parafialnym kościele w Bremgarten, gdzie również następnego dnia odbyło się prawykonanie koncertowe. Kluczową rolę w tym projekcie odegrało dwóch mieszkańców miasta. Pierwszy to ks. Sylwester J. Kwiatkowski, polski proboszcz miejscowej parafii, który opracował nowy łaciński tekst mszy. Drugi to dyrygent Marco Castellini, szef miejscowego ośrodka kulturalnego, który zamówił utwór, prowadził oba prawykonania i dyrygował również podczas liturgicznego wykonania utworu na Jasnej Górze. 

W historii muzyki wielokrotnie dedykowano msze postaciom świętych. Teksty bezpośrednio ich dotyczące znajdowały się jednak w częściach zmiennych mszy, tzw. proprium missae. W opracowaniu ks. Kwiatkowskiego, nowa treść pojawia się również w częściach stałych, tzw. ordinarium missae – takich jak Kyrie, Gloria czy Agnus Dei. To zabieg niezwykle oryginalny. Czternastoczęściowy tekst Missa de Maria a Magdala staje się autonomicznym utworem literackim, opartym jednak w całości na tradycyjnym schemacie rytu rzymskokatolickiego i przewidzianym także do wykorzystania w liturgii. 

Paweł Łukaszewski przyznaje, że pomimo napisania już dwóch mszy (Missa pro Patria oraz Messa per voci e fiati) rozpoczął pracę nad tą partyturą ze szczególnym zapałem. Zaznacza, że wielką inspiracją był tekst ks. Kwiatkowskiego, który na nowo otwarł mu oczy na postać świętej Marii Magdaleny, fascynującą go już od dawna. Kwiatkowski, poeta i mistyk, ze skarbca starożytnej tradycji przywołuje jej chwalebny tytuł Apostola apostolorum (Apostołka apostołów), podkreślający fakt, że to ona jako pierwsza ujrzała zmartwychwstałego Chrystusa i przekazała tę wieść apostołom. I choć tekst Missa de Maria a Magdala podąża według niego za tradycją mistyczną, utwór nie ma dostarczać jakichś specjalnych przeżyć duchowych, ale przeznaczony jest dla zwykłej wspólnoty chrześcijańskiej. 

Inauguracja Liturgiczna Festiwalu „Gaude Mater” 
Częstochowa, Bazylika Jasnogórska, 
2 maja 2011 r., godz. 13 

PAWEŁ ŁUKASZEWSKI 
Missa de Maria a Magdala – polskie prawykonanie 

Anna Mikołajczyk-Niewiedział – sopran 
Jarosław Bręk – baryton 
Jan Bokszczanin – organy 
Orkiestra Filharmonii Częstochowskiej 
Grzegorz Berniak – przygotowanie orkiestry 
Chór Katedry Warszawsko-Praskiej „Musica Sacra” 
Paweł Łukaszewski – przygotowanie chóru 
Marco Castellini (Szwajcaria) – dyrygent