|
Nr kat.: 8812
|
Mandragora; Kniaź Patiomkin, Dz. 25
I: balet-pantomima w 3 scenach, op. 42, II: muzyka do V aktu dramatu Tadeusza Micińskiego, (I: 1920, II: 1925), ca I: 23', II: 9'
Obsada: I: T solo-1111-2000-batt pf (ar)-archi (3.2.1.1.1), II: A solo-coro maschile-1110-3100-batt pf-archi
I: W 1920 roku Leon Schiller, inscenizując „Mieszczanina szlachcicem” Moliera w Teatrze Polskim w Warszawie, namówił Szymanowskiego do napisania muzyki do pantomimy dodanej na końcu przedstawienia. „Wszyscyśmy powitali w tej czarownej błahostce [...] narodziny wybornego muzyka teatru. Publiczność i krytyka nie chciała wierzyć, że to małe arcydzieło wyszło spod pióra Szymanowskiego, taki hołd złożył w nim melodii, takim tryskało humorem, tyle w nim było prostoty i sentymentu. Walce na motywach pozytywkowych osnute, piosenki jakby z oper Belliniego cytowane, recitativa i 'tempesty' parodystycznie przesadzone - wszystko brzmiało rozrzewniająco prymitywną radością. Mało kto zorientowal się, jak kunsztowna jest ta prostota, jak drogocenny okrywa ją strój harmoniczny i instrumentalny”. (Leon Schiller) Tytuł „Mandragora” pochodzi od nazwy rośliny, której korzeń, przypominający w kształcie postać ludzką, uważany był w średniowieczu za magiczny środek o działaniu pobudzającym erotycznie. Zarówno postacie „Mandragory”, jak i jej intryga wzorowane są na włoskiej komedii dell'arte, akcja obfituje więc w groteskowe sceny pantomimiczne. Podobnie jak akcja, muzyka Szymanowskiego ma charakter kameralny, zabarwiona jest licznymi akcentami parodystycznymi i urozmaicona prostymi, ilustracyjnymi efektami dźwiękowymi. (I. Turska „Przewodnik operowy”, Kraków 1989).
II: Akcja dramatu Tadeusza Micińskiego osnuta jest wokół historii buntu i klęski marynarzy floty czarnomorskiej [...]. Ostatni, V akt „Kniazia Patiomkina” wypełniony jest monologiem konającego Szmidta. Muzyka towarzyszy jego wizjom - wędrówce, która prowadzi niezmierzonymi przestrzeniami stepów Azji i ścieżkami górskimi wzwyż, ku szczytom. Pojawiają się wywołane wyobraźnią „demoniczne” górskie krajobrazy, miraże dziwnego klasztoru, Lhassy, pałacu Dalaj-lamy, widmo małego Boga i widma kapłanów odprawiających tajemnicze święte obrzędy. Muzyka rozwija się zgodnie z tokiem opowieści Szmidta tworząc odpowiedniki obrazów pojawiających się w wyobraźni bohatera. [Z. Helman, wstęp do wydania źródłowego].
zamów materiał
part.+ wyc. fort.+ gł. ork.
Autor fotografii:
Jan Bułhak
Autor libretta:
Bolesławski R. I:
Miciński T. II:
Leon Schiller
Autor opracowania:
Zofia Helman
Autor wstępu:
Zofia Helman
|